Płacisz raz · licencja imienna · dane na Twoim komputerzeu Ciebie607 802 292sklep@xblue.pl
Strona główna › Blog › Wyceny i kalkulacja cen › Roboczogodzina — jak obliczyć koszt rbh (wzór i przykład)

Roboczogodzina — jak obliczyć koszt rbh (wzór i przykład)

xBRedakcja xBlue·
Ile kosztuje godzina pracy Twojej firmy

Roboczogodzina (rbh) to jedna godzina pracy jednej osoby i podstawowa jednostka każdej wyceny usług. Jej koszt liczysz prostym wzorem: roczne koszty firmy dzielisz przez godziny, które realnie da się sprzedać. W przykładzie poniżej dwuosobowa firma z kosztami 264 000 zł rocznie płaci za jedną roboczogodzinę 122 zł netto, czyli prawie dwa razy więcej, niż podpowiada intuicja.

Koszt roboczogodziny to najważniejsza liczba w małej działalności usługowej i jednocześnie ta, którą najczęściej się zgaduje. Wchodzi do każdej wyceny, przez co błąd w niej powiela się w każdej ofercie i nie ujawnia przez cały rok.

Poniżej przedstawiamy krok po kroku wszystkie obliczenia. Zajmują pół godziny raz w roku, a ich wynik decyduje o tym, czy w ogóle zarabiasz. Sprawdzają się u elektryka, w ekipie budowlanej lub montażowej, w salonie kosmetycznym, w małej produkcji i wszędzie tam, gdzie sprzedajesz czas pracy.

Czym jest roboczogodzina i ile wynosi jej koszt

Roboczogodzina (skrót: rbh) to jedna godzina pracy jednej osoby. Dwie osoby pracujące przez trzy godziny to sześć roboczogodzin. Suma takich godzin w roku to liczba roboczogodzin, którą masz do sprzedania. Koszt roboczogodziny mówi, ile musisz wydać, żeby ta jedna godzina w ogóle mogła zostać wykonana i sprzedana.

Słowo „roboczogodzina” piszesz łącznie, a skrót „rbh” bez kropek. W kosztorysach budowlanych spotkasz też zapis „r-g”, który oznacza to samo: jedną godzinę pracy jednego robotnika.

Nie ma jednej stawki roboczogodziny dla całego rynku. Zależy od branży, regionu, sprzętu i tego, ilu ludzi dzieli koszty stałe. Dlatego pytanie „ile bierze firma za roboczogodzinę” ma sens dopiero wtedy, gdy znasz własny koszt. Ceny za roboczogodzinę z cudzych cenników niczego nie rozstrzygają.

Czym roboczogodzina różni się od stawki godzinowej

Trzy liczby, które najczęściej się myli:

Pojęcie Co oznacza Kto płaci
Stawka godzinowa pracownika wynagrodzenie za godzinę pracy — brutto albo „na rękę” pracodawca pracownikowi
Koszt roboczogodziny wszystko, co wydajesz na jedną sprzedaną godzinę: wynagrodzenie, ZUS, urlopy, czas nieprodukcyjny i koszty stałe Ty, z przychodów firmy
Cena roboczogodziny (stawka dla klienta) koszt roboczogodziny plus zysk klient

W odróżnieniu od stawki godzinowej pracownika koszt roboczogodziny obejmuje też czas, za który nikt Ci nie zapłaci: urlop, chorobowe, dojazdy, przestoje i przygotowanie wycen. Dlatego koszt jest wyższy niż pensja podzielona przez godziny i niższy niż cena, bo nie ma w nim jeszcze zysku.

Wynagrodzenie, koszt pracy i roboczogodzina to trzy różne rzeczy. Wynagrodzenie to kwota dla pracownika, koszt pracy to wynagrodzenie razem ze składkami pracodawcy, a roboczogodzina to jednostka czasu, przez którą ten koszt dzielisz.

Koszt roboczogodziny nie jest Twoją dawną pensją z etatu podzieloną przez 168 godzin. Nie jest też średnią rynkową ani tym, co bierze konkurent z sąsiedniego miasta. To koszt utrzymania działalności podzielony przez liczbę realnie dostępnych godzin sprzedaży.

Krok 1. Roczne koszty firmy

Zbierz wszystko, co wydajesz rocznie niezależnie od liczby zleceń, najlepiej z ostatnich 12 miesięcy. To pełny koszt prowadzenia działalności:

  • wynagrodzenia (wraz z narzutami) — także Twoje, jeśli pracujesz w firmie
  • stałe składki i podatki
  • czynsz, media oraz ogrzewanie warsztatu lub biura
  • księgowość, doradztwo, oprogramowanie, telefon i internet
  • samochód: leasing lub amortyzacja, ubezpieczenie, serwis oraz paliwo poza zleceniami
  • narzędzia — ich serwis i wymiana
  • ubezpieczenia, składki branżowe oraz szkolenia
  • marketing, strona internetowa i materiały promocyjne

Nie uwzględniaj materiałów przypisanych do konkretnych zleceń – te traktuj jako koszt bezpośredni i rozliczaj osobno w wycenie.

Ile naprawdę kosztuje godzina pracownika

Pensja brutto to nie jest koszt pracownika. Do wynagrodzenia pracodawca dopłaca własną część składek (emerytalną, rentową, wypadkową, na Fundusz Pracy i FGŚP), co daje około 20% więcej. Pracownik z pensją 5500 zł brutto kosztuje więc pracodawcę około 6600 zł miesięcznie, czyli 79 200 zł rocznie. Do tego dochodzą badania lekarskie, szkolenia BHP i odzież robocza. Wysokość składek co roku warto sprawdzić z księgową, bo przepisy się zmieniają.

Podzielone przez 168 godzin w miesiącu wychodzi niecałe 40 zł za godzinę. Ale ta godzina nie jest sprzedana: po odjęciu urlopu, chorób i czasu nieprodukcyjnego (rachunek poniżej, przy produktywności 62%) zostaje około 1080 godzin w roku. Koszt jednej sprzedanej godziny tego pracownika to wtedy około 73 zł (79 200 ÷ 1080), prawie dwa razy więcej niż „z wypłaty”.

Krok 2. Godziny, które da się sprzedać

Tu popełnia się błąd, który psuje cały rachunek. Rok ma około 2000 godzin roboczych na osobę, ale nie da się sprzedać 2000 godzin.

Odejmij po kolei:

  • urlop i dni wolne — zwykle 26 dni, co odpowiada około 208 godzinom
  • choroby, chorobowe i sprawy losowe — realnie 40–60 godzin
  • czas nieprodukcyjny — wyceny, telefony, faktury, zakupy, dojazdy, szukanie materiałów

Ostatnia pozycja jest największa i często niedoceniana. W małym zespole na produktywną pracę zostaje zwykle od 55 do 70% czasu. Im mniejszy zespół, tym sytuacja wygląda gorzej — ponieważ właściciel musi robić wszystko sam. Jeśli nigdy tego nie mierzyłeś, przyjmij 60% i sprawdź to w praktyce przez miesiąc.

Godziny do sprzedania = (godziny robocze − urlop − choroby) × produktywność × liczba osób

Jeżeli ludzie pracują różny czas, nie mnożysz przez liczbę osób, tylko sumujesz godziny każdej z nich. Osoba na pełen etat daje w przykładzie 1080 godzin, osoba na pół etatu około 540, razem 1620 godzin do sprzedania.

Warto też spojrzeć na to w skali miesiąca. Miesięczny czas pracy to około 168 godzin (21 dni po 8 godzin). Po wszystkich odliczeniach na jedną osobę zostaje od 90 do 120 godzin do sprzedania, zależnie od produktywności. Dlatego w rachunku miesięcznym przyjmuj 90–120 godzin, a nie 168: przez te godziny trzeba rozłożyć koszty.

Krok 3. Jak obliczyć koszt roboczogodziny — wzór

Koszt roboczogodziny = roczne koszty firmy ÷ godziny do sprzedania

Ten sam wzór działa w skali miesiąca. Jeśli wspólne koszty stałe wynoszą 4500 zł miesięcznie, a sprzedajesz 180 godzin, na każdą roboczogodzinę przypada 25 zł kosztów stałych. Do tego dochodzi koszt pracy osoby, która tę godzinę wykonuje.

Przykład: właściciel i jeden pracownik

Koszty roczne:

  • wynagrodzenie pracownika z narzutami: 78 000 zł
  • wynagrodzenie właściciela: 90 000 zł
  • składki właściciela: 18 000 zł
  • czynsz i media warsztatu: 24 000 zł
  • samochód: 21 000 zł
  • księgowość, oprogramowanie, telefon: 9600 zł
  • narzędzia i ich serwis: 12 000 zł
  • ubezpieczenia i szkolenia: 5400 zł
  • marketing i strona: 6000 zł
  • razem: 264 000 zł

Godziny do sprzedania: dwie osoby, po 2000 godzin rocznie, minus 208 urlopu i 50 na choroby, przy produktywności 62%:

Kalkulator

Ile kosztuje godzina pracy Twojej firmy?

Zmień koszty, liczbę osób lub produktywność. Liczysz koszt netto, bez zysku i VAT. Godziny i nieobecności dotyczą jednej osoby w roku.

Koszt roboczogodziny: 122,22 zł netto/h
Godziny produktywne w roku: 2 160,08 h.
Koszt godziny = koszty roczne / ((godziny − nieobecności) × produktywność / 100 × liczba osób). We wpisie wynik zaokrąglono do pełnych złotych.
Przenieś swoją stawkę do kolejnych wycen. Poznaj xKalkulator Pro

(2000 − 208 − 50) × 0,62 × 2 osoby = 2160 godzin

Koszt roboczogodziny: 264 000 ÷ 2160 = 122 zł za godzinę

To jest granica wyjścia na zero, czyli minimalna stawka, poniżej której każde zlecenie dokłada do firmy. Do niej dochodzi jeszcze zysk. Jak wysoki powinien być w Twoim przypadku, zależy od liczby zleceń w roku: pokazujemy to w tekście o tym, jak ustalić wysokość narzutu. Narzut liczy się od kosztu, a marża od ceny, więc ich pomylenie zjada część wyniku — różnicę wyjaśnia artykuł marża a narzut.

Policzone 122 zł to kwota netto: koszty firmy liczymy bez VAT. Klientowi, który płaci brutto, doliczysz jeszcze 23% VAT. Sama stawka kosztowa to 150,06 zł brutto (122 × 1,23), a po dodaniu 25% zysku cena roboczogodziny w ofercie wyniesie 152,50 zł netto, czyli 187,58 zł brutto.

Cena roboczogodziny = koszt roboczogodziny + zysk na godzinę

Kalkulator roboczogodziny w arkuszu

Do wyliczenia kosztu roboczogodziny nie potrzebujesz specjalnego programu. Wystarczy arkusz z pięcioma wartościami i jedną formułą:

  • roczne koszty firmy (suma z kroku 1),
  • liczba osób, które sprzedają swój czas,
  • godziny robocze w roku na osobę (około 2000),
  • godziny urlopu i choroby na osobę,
  • produktywność w procentach,
  • wynik: koszty ÷ ((godziny − urlop i choroby) × produktywność × liczba osób).

Zmieniając produktywność o kilka punktów procentowych, od razu widzisz zależność między organizacją pracy a kosztem godziny: przy 62% wychodzi 122 zł, przy 70% już 108 zł.

Dlaczego wynik może być wyższy, niż się spodziewasz

122 zł to przy takich kosztach znacznie więcej, niż podpowiada intuicja. W porównaniu z rachunkiem „pensja ÷ 168 godzin”, który dawał niecałe 40 zł, wynik jest trzy razy wyższy. Powód jest prosty: w głowie dzielimy koszty przez pełny czas pracy, a nie przez ten faktycznie sprzedawalny.

Przy założeniu 2000 godzin na osobę wynik wyszedłby 66 zł — prawie o połowę niższy. Wykonawca pracujący za 66 zł byłby przekonany, że zarabia, i przez cały rok dokładałby do własnej działalności.

To dokładnie ten błąd, który sprawia, że przy pełnym kalendarzu brakuje pieniędzy. Zaniżony koszt roboczogodziny nie wychodzi w żadnej pojedynczej fakturze, dlatego trudno go zauważyć.

Jak zmierzyć produktywność u siebie

Sześćdziesiąt procent to punkt wyjścia, nie wynik. Własną liczbę można ustalić w miesiąc, bez systemów i bez pilnowania ludzi.

Wystarczy przez cztery tygodnie notować dwie rzeczy dziennie: ile godzin poświęcasz na pracę przypisaną do konkretnego zlecenia i jak długo trwał cały dzień roboczy.

Produktywność = godziny przypisane do zleceń ÷ wszystkie godziny pracy

Notowanie w zeszycie wystarczy. Dokładność co do kwadransa jest wystarczająca – chodzi o rząd wielkości, nie o rozliczenie.

Wynik zwykle zaskakuje w dół i to jest jego główna wartość. Jeśli zakładasz, że sprzedajesz 80% czasu, a faktycznie sprzedajesz 58%, rzeczywisty koszt godziny jest o 38% wyższy od policzonego — bo 0,80 ÷ 0,58 to 1,38.

Przy okazji widać drugą rzecz: co zjada czas, za który płacisz. U większości małych wykonawców największe pozycje to przygotowanie wycen, jazda po materiały i szukanie rzeczy. Nie chodzi o to, żeby skracać samą godzinę pracy, tylko żeby więcej godzin trafiało do zleceń: jeśli przygotowanie jednej wyceny skrócisz z 60 do 20 minut, przy 15 wycenach miesięcznie odzyskasz 10 godzin.

Roboczogodzina w kosztorysie, warsztacie i na budowie

Najczęściej spotkasz roboczogodzinę tam, gdzie cenę liczy się z norm czasu. W kosztorysie budowlanym normy podają, ile roboczogodzin przypada na jednostkę obmiarową, np. na 1 m² tynku. Załóżmy normę 0,8 r-g na m²: przy 50 m² wychodzi 40 rbh, a przy stawce 45 zł robocizna w kosztorysie wynosi 1800 zł.

W warsztacie samochodowym czas naprawy często liczy się z norm producenta. Klient płaci normę razy stawkę warsztatu: naprawa z normą 1,5 rbh przy stawce 200 zł netto kosztuje 300 zł netto robocizny, nawet jeśli mechanik skończy szybciej.

Ile kosztuje roboczogodzina budowlańca albo mechanika w 2026 roku? Jednej stawki nie ma. Zestawienia stawek z internetu, np. średnie stawki robocizny dla kosztorysów, mogą być punktem odniesienia, ale to cena rynkowa, a nie Twój koszt. Jeśli Twój koszt roboczogodziny wynosi 122 zł, a ekipa przyjmie zlecenie po 90 zł, na każdej godzinie straci 32 zł.

Stawka to nie cena roboczogodziny dla klienta

Koszt roboczogodziny jest liczbą wewnętrzną. Mówi, poniżej czego nie wolno zejść, i służy do składania wycen — w przewodniku po wycenie usługi jest to krok drugi, z którego korzysta robocizna w kosztach bezpośrednich.

Ile naprawdę zostaje ci ze zlecenia? Załóżmy zlecenie na 20 rbh sprzedane po 150 zł netto. Przychód to 3000 zł, koszt 20 × 122 zł = 2440 zł, więc zostaje 560 zł zysku przed podatkiem, czyli 18,7% przychodu. Wycena poniżej kosztów oznacza dopłacanie do zlecenia.

Cena często jest podawana w innej jednostce niż godzina — za metr, za punkt, za sztukę lub ryczałtem. To rozróżnienie ma znaczenie praktyczne: podanie klientowi swojej stawki godzinowej zaprasza do dyskusji o tym, ile czasu coś powinno zająć, zamiast skupiać się na koszcie efektu końcowego.

Wyjątkiem są prace o niepewnym zakresie – tam rozliczenie godzinowe jest uczciwsze dla obu stron. W takiej sytuacji podana stawka to już cena, czyli kwota z doliczonym zyskiem.

Co wpływa na koszt roboczogodziny

Ten sam rachunek daje bardzo różne wyniki u różnych wykonawców. Największy wpływ mają cztery rzeczy:

  • koszty stałe — lokal, samochód, leasing sprzętu, księgowość; im więcej, tym droższa godzina,
  • liczba osób — te same koszty stałe rozkładają się na więcej godzin, więc przy większym zespole stawka zwykle spada,
  • produktywność — im większy udział czasu spędzonego na zleceniach, tym niższy koszt godziny (w przykładzie wyżej 62% daje 122 zł, a 70% daje 108 zł),
  • sezonowość — jeśli zimą zleceń jest mało, godzin do sprzedania jest mniej, a koszty i tak biegną. Dlatego rachunek liczy się na cały rok, nie na jeden miesiąc.

Kiedy warto mieć więcej niż jedną stawkę

Jedna stawka wystarcza, gdy wszyscy robią podobne rzeczy. W dużych firmach produkcyjnych koszt roboczogodziny liczy się osobno dla każdego działu (to zadanie controllingu), w małej firmie zwykle wystarcza jedna. Rozdzielenie ma sens, gdy:

  • koszty osób się różnią — praca specjalisty i pomocnika to inne stawki
  • część pracy wymaga drogiego sprzętu — wtedy maszynogodzinę liczy się osobno
  • pracujesz w trybach o różnej rentowności — praca u klienta i w warsztacie mają inny udział czasu nieprodukcyjnego

Przy dwóch, trzech osobach rozdzielanie zwykle nie zwraca włożonej pracy. Przy pięciu i więcej zaczyna mieć znaczenie.

Co robić, gdy stawka wychodzi ponad rynek

To częsta sytuacja i nie oznacza, że rachunek jest błędny. Oznacza to, że coś wymaga zmiany, a dostępne są cztery warianty – w tej kolejności.

Podnieść produktywność. Spadek stawki z 122 do 108 zł przy przejściu z 62% na 70% nie wymaga cięć. Największe korzyści przynosi zwykle ograniczenie czasu poświęcanego na wyceny i poszukiwanie materiałów.

Obniżyć koszty stałe. Przegląd abonamentów, leasingów i powierzchni. Działa raz, drugi przegląd da już niewiele.

Sprzedawać więcej godzin. Jeśli Twój kalendarz nie jest pełny, problem prawdopodobnie leży w pozyskiwaniu zleceń – a nie w stawce.

Obniżyć wynagrodzenie właściciela. To ostatni wariant – nie pierwszy. Świadoma decyzja na czas rozruchu jest zrozumiała; stan trwały oznacza, że firma utrzymuje się z Twojej pracy, a nie z działalności.

Stawka przy zatrudnianiu kolejnej osoby

Nowy pracownik zmienia obie strony rachunku i zwykle nie dzieje się to w tym samym tempie. Koszty rosną od pierwszego dnia, a liczba sprzedanych godzin zwiększa się dopiero po okresie wdrożenia.

Praktyczna konsekwencja: przez pierwsze miesiące stawka firmy rośnie, choć moce przerobowe już się zwiększyły. W przykładzie z tego wpisu trzecia osoba podnosi koszty o około 78 tysięcy złotych rocznie — przy niezmienionych 2160 sprzedanych godzinach stawka skacze z 122 na 158 zł (342 000 ÷ 2160). Dopiero gdy nowa osoba wejdzie w pełne obroty, godziny rosną do 3240 i stawka spada do 106 zł.

Dlatego decyzję o zatrudnieniu warto przeanalizować w dwóch wariantach: uwzględniając stawkę obecną i stawkę po okresie wdrożenia. Jeśli w pierwszym przypadku możesz przyjąć stratę przez trzy miesiące, decyzja jest bezpieczna. W przeciwnym razie konieczne jest najpierw zapewnienie odpowiedniego portfela zleceń, a dopiero potem rozważenie zatrudnienia.

Jak często przeliczać

Raz do roku, na podstawie danych z zamkniętego okresu, oraz po każdej istotnej zmianie: nowym pracowniku, przeprowadzce, zakupie sprzętu na raty lub wyraźnym wzroście kosztów stałych.

Warto również co kwartał sprawdzać samą produktywność. Ta liczba zmienia się szybciej niż koszty i najmocniej wpływa na wynik — a jest jedyną, na którą masz bezpośredni wpływ w krótkim czasie. Najpewniej zweryfikujesz ją, licząc rentowność kilku zamkniętych zleceń: tam wychodzi, ile godzin naprawdę weszło w robotę.

Co zrobić z wynikiem

Zyskowność zaczyna się od tej jednej liczby. Policzona stawka jest przydatna dopiero wtedy, gdy trafia do jednego miejsca, z którego korzystają wszystkie wyceny. Trzymana w głowie albo w mailu sprzed roku nie zmieni niczego. Takim miejscem może być szablon wyceny w arkuszu, np. xKalkulator, w którym stawka za roboczogodzinę jest pozycją w Twoim cenniku i trafia do oferty jednym wyborem z listy.

Praktyczne minimum: zapisz stawkę razem z datą i założeniami, na których została oparta – liczbą osób, produktywnością oraz sumą kosztów. Po roku, przy kolejnym przeliczeniu, te trzy wartości powiedzą Ci, co dokładnie się zmieniło.

I jedno ostrzeżenie na koniec. Stawka obliczona uczciwie bywa tak wysoka, że pierwszym odruchem jest jej obniżenie „na potrzeby wyceny”. To zrozumiały, ale kosztowny błąd — bo zmniejszając ją, nie redukujesz rzeczywistych kosztów, tylko przestajesz je dostrzegać.

Najczęstsze pytania

Jak obliczyć koszt roboczogodziny?

Zsumuj roczne koszty firmy: wynagrodzenia ze składkami (także własne), czynsz, samochód, narzędzia, księgowość, marketing. Podziel je przez liczbę godzin, które realnie da się sprzedać: godziny robocze w roku, minus urlop i choroby, razy produktywność, razy liczba osób. Wynik to koszt jednej roboczogodziny, jeszcze bez zysku i bez VAT.

Ile wynosi stawka roboczogodziny w 2026 roku?

Nie ma jednej stawki obowiązującej w 2026 roku: każda firma ma własny koszt. W przykładzie z tego wpisu, w dwuosobowej firmie z kosztami 264 000 zł rocznie, wychodzi 122 zł netto. U Ciebie może być niższa albo wyższa, zależnie od kosztów, liczby osób i produktywności.

Czy koszt roboczogodziny obejmuje ZUS i podatki?

Obejmuje składki ZUS: pracodawcy za pracowników oraz Twoje własne, jeśli pracujesz w firmie. VAT nie jest kosztem, bo w rachunku używasz kwot netto. Podatek dochodowy płacisz z zysku, więc nie wchodzi do kosztu roboczogodziny, ale przy ustalaniu ceny warto o nim pamiętać.

Czy do stawki godzinowej wliczać wynagrodzenie właściciela?

Tak, jeśli właściciel pracuje w firmie. Inaczej rachunek pokazuje stawkę firmy, która ma darmowego pracownika — a takiej firmy nie ma. Wpisz kwotę, jaką trzeba by zapłacić komuś za tę samą pracę, i dopiero nad tym kosztem dokładaj zysk.

Jaką produktywność przyjąć, jeśli nigdy jej nie mierzyłem?

Na start 60% i traktuj to jako hipotezę do sprawdzenia, nie jako wynik. Przez cztery tygodnie notuj dwie liczby dziennie: godziny przypisane do konkretnych zleceń i długość całego dnia roboczego. Iloraz tych sum to Twoja produktywność.

Czy podawać klientowi swoją stawkę godzinową?

Przy pracach o określonym zakresie — nie. Stawka jest liczbą wewnętrzną, a jej podanie przenosi rozmowę na to, ile coś powinno zająć, zamiast na cenę efektu. Wyjątkiem są zlecenia o niepewnym zakresie, gdzie rozliczenie godzinowe jest uczciwsze dla obu stron — tam podaj stawkę już z zyskiem, bo to cena, a nie koszt.

Kalkulator na zamówienie

Przygotujemy kalkulator dla Twojej firmy

Wyceniaj według własnych zasad: przygotujemy arkusz Excel lub LibreOffice z Twoją bazą produktów i materiałów, cennikami oraz obliczeniami zależnymi od wymiarów i konfiguracji. Zakres dopasujemy do procesów Twojej firmy i wycenimy indywidualnie.

Zobacz, jak to działa
xB

Redakcja xBlue

Od 2016 pomagamy rzemieślnikom i małym firmom szybciej i trafniej wyceniać — tworzymy xKalkulator. Poradniki przygotowuje nasz zespół: wzory i przykłady z liczbami przeliczamy przed publikacją, a gdy zmieniają się przepisy albo opisane programy, poprawiamy treść. Datę ostatniej aktualizacji podajemy pod tytułem.

Przeczytaj też

Przestań składać oferty ręcznie.

Generator ofert w Excelu i LibreOffice — gotowa oferta w kilka minut.